کالای متروکه در گمرک چیست؟

ورود کالا به گمرک به معنی پایان فرآیند واردات نیست. از زمان ورود محموله، واردکننده باید مجموعه‌ای از مراحل شامل ارائه اسناد، اظهار کالا، دریافت مجوزها، ارزیابی گمرکی و پرداخت هزینه‌های مربوط را انجام دهد تا کالا امکان خروج از گمرک را پیدا کند.

اگر این فرآیند برای مدت زیادی متوقف بماند و صاحب کالا اقدامات لازم را انجام ندهد، ممکن است محموله وارد فرآیند متروکه شدن شود.

به زبان ساده، کالای متروکه کالایی است که وارد گمرک شده اما در بازه مقرر فرآیند ترخیص آن تکمیل نشده است.

این اتفاق می‌تواند هزینه‌های قابل توجهی برای صاحب کالا ایجاد کند و حتی در برخی شرایط باعث از دست رفتن امکان ترخیص عادی محموله شود.

چرا کالا در گمرک باقی می‌ماند؟

در بسیاری از موارد، صاحب کالا عمداً محموله خود را در گمرک رها نمی‌کند. مشکل معمولاً از جایی شروع می‌شود که یکی از مراحل واردات یا ترخیص با تأخیر مواجه می‌شود.

برای مثال، ممکن است کالا وارد کشور شده باشد اما مجوز موردنیاز هنوز صادر نشده باشد. در بعضی پرونده‌ها نیز مغایرت بین اسناد باعث توقف فرآیند ارزیابی می‌شود.

مشکلات مالی، اشتباه در ثبت سفارش، اختلاف در تعرفه گمرکی یا ناقص بودن مدارک نیز می‌توانند روند ترخیص را طولانی کنند.

هرچه زمان توقف کالا بیشتر شود، علاوه بر افزایش ریسک متروکه شدن، هزینه‌های جانبی مانند انبارداری نیز بیشتر می‌شوند.

مهم‌ترین دلایل متروکه شدن کالا

چند عامل بیش از بقیه باعث طولانی شدن فرآیند ترخیص می‌شوند:

ناقص بودن اسناد واردات
تأخیر در دریافت مجوزهای قانونی
مغایرت اطلاعات اظهارنامه با کالای واقعی
مشکلات مربوط به ثبت سفارش
انتخاب نادرست تعرفه گمرکی
اختلاف در ارزش‌گذاری کالا
تأخیر در پرداخت حقوق ورودی و هزینه‌های مربوط
مشکلات مربوط به تأمین ارز یا انتقال وجه
عدم پیگیری مستمر پرونده ترخیص

در بسیاری از موارد، ترکیبی از چند مورد بالا باعث می‌شود یک محموله برای مدت طولانی در گمرک باقی بماند.

متروکه شدن کالا چه هزینه‌هایی دارد؟

اولین هزینه‌ای که معمولاً افزایش پیدا می‌کند، هزینه انبارداری است.

کالا تا زمانی که در انبارهای گمرکی باقی مانده باشد می‌تواند هزینه نگهداری ایجاد کند. برای محموله‌های بزرگ یا کالاهایی که حجم زیادی از فضای انبار را اشغال می‌کنند، این هزینه ممکن است قابل توجه باشد.

اما هزینه فقط به انبارداری محدود نمی‌شود.

توقف طولانی کالا ممکن است برنامه فروش، تولید یا تأمین مواد اولیه یک شرکت را نیز مختل کند.

فرض کنید یک کارخانه منتظر ورود یک قطعه مهم برای خط تولید باشد. اگر این قطعه برای مدت زیادی در گمرک باقی بماند، خسارت ناشی از توقف تولید می‌تواند بسیار بیشتر از هزینه خود ترخیص باشد.

چگونه از متروکه شدن کالا جلوگیری کنیم؟

مهم‌ترین راه جلوگیری از این مشکل، شروع فرآیند ترخیص قبل از رسیدن کالا به گمرک است.

یکی از اشتباهات رایج این است که واردکننده صبر می‌کند تا محموله وارد کشور شود و سپس شروع به بررسی مجوزها و مدارک می‌کند.

درحالی‌که بسیاری از مراحل را می‌توان پیش از رسیدن کالا بررسی و آماده کرد.

بهتر است قبل از حمل کالا، وضعیت ثبت سفارش، تعرفه گمرکی، مجوزهای لازم، اسناد حمل و مشخصات فنی کالا کنترل شوند.

مدارک را قبل از حمل بررسی کنید

یکی از مهم‌ترین کارها، تطبیق اطلاعات اسناد با یکدیگر است.

نام کالا، تعداد، وزن، ارزش، کشور مبدأ و مشخصات فروشنده باید در اسناد مختلف هماهنگ باشند.

اسنادی مانند اینویس، پکینگ لیست، بارنامه و گواهی مبدأ باید قبل از ورود کالا بررسی شوند.

یک مغایرت کوچک در اطلاعات ممکن است در مرحله ارزیابی گمرکی نیاز به اصلاح اسناد ایجاد کند و زمان ترخیص را افزایش دهد.

مجوزهای کالا را از قبل مشخص کنید

همه کالاها شرایط یکسانی برای واردات ندارند.

بعضی کالاها ممکن است نیازمند مجوز یا تأییدیه از سازمان‌های مختلف باشند.

بنابراین قبل از خرید و حمل کالا باید بررسی شود که واردات محصول موردنظر به چه مجوزهایی نیاز دارد.

اگر واردکننده پس از رسیدن کالا متوجه نیاز به یک مجوز خاص شود، ممکن است دریافت آن زمان‌بر باشد و محموله تا زمان صدور مجوز در گمرک باقی بماند.

تعرفه گمرکی کالا را دقیق انتخاب کنید

تعرفه یا HS Code نقش مهمی در تعیین شرایط واردات دارد.

حقوق ورودی، برخی محدودیت‌ها و بعضی مجوزهای موردنیاز می‌توانند به تعرفه کالا وابسته باشند.

اگر کد تعرفه اشتباه انتخاب شود، ممکن است در مرحله ارزیابی گمرکی نیاز به اصلاح اظهارنامه یا ارائه مدارک بیشتر ایجاد شود.

به همین دلیل بهتر است تعرفه کالا قبل از ثبت سفارش و حمل بررسی شود.

هزینه‌های ترخیص را از قبل برآورد کنید

گاهی کالا به دلیل آماده نبودن منابع مالی برای پرداخت هزینه‌های ترخیص در گمرک باقی می‌ماند.

واردکننده باید پیش از خرید کالا، قیمت تمام‌شده واردات را تا حد امکان محاسبه کند.

این محاسبه فقط شامل قیمت کالا و کرایه حمل نیست.

هزینه‌های گمرکی، انبارداری، بیمه، خدمات حمل، ترخیص و سایر هزینه‌های جانبی نیز باید در نظر گرفته شوند.

این کار کمک می‌کند هنگام رسیدن محموله، مشکل نقدینگی باعث توقف فرآیند ترخیص نشود.

پیگیری پرونده ترخیص اهمیت زیادی دارد

ترخیص کالا یک فرآیند چندمرحله‌ای است و در بعضی پرونده‌ها نیاز به پیگیری مستمر دارد.

ممکن است پرونده در انتظار ارزیابی، دریافت یک مجوز یا اصلاح یک مدرک باشد.

اگر این موارد به‌موقع پیگیری نشوند، توقف چندروزه می‌تواند به توقف طولانی‌تر تبدیل شود.

به همین دلیل داشتن برنامه مشخص و پیگیری مرحله‌به‌مرحله پرونده اهمیت زیادی دارد.

نقش ترخیص‌کار در جلوگیری از تأخیر

ترخیص‌کار باتجربه می‌تواند قبل از ورود کالا بسیاری از مشکلات احتمالی را شناسایی کند.

بررسی تعرفه، کنترل اسناد، تشخیص مجوزهای موردنیاز و پیگیری مراحل گمرکی از مهم‌ترین بخش‌هایی هستند که می‌توانند زمان توقف محموله را کاهش دهند.

البته انتخاب ترخیص‌کار باید بر اساس تجربه، شناخت مقررات و نوع کالای موردنظر انجام شود.

اگر کالا مدت زیادی در گمرک مانده باشد چه کنیم؟

در چنین شرایطی اولین اقدام، بررسی دقیق وضعیت پرونده است.

باید مشخص شود توقف کالا دقیقاً در کدام مرحله اتفاق افتاده است.

ممکن است یک مجوز ناقص باشد، اظهارنامه نیاز به اصلاح داشته باشد یا موضوع دیگری باعث توقف فرآیند شده باشد.

هرچه دلیل اصلی توقف سریع‌تر مشخص شود، احتمال جلوگیری از افزایش هزینه‌ها و پیچیده‌تر شدن پرونده بیشتر خواهد بود.

جمع‌بندی

متروکه شدن کالا معمولاً نتیجه یک مشکل ناگهانی نیست؛ بلکه حاصل مجموعه‌ای از تأخیرها و مشکلات حل‌نشده در فرآیند واردات و ترخیص است.

بررسی مدارک قبل از حمل، تعیین تعرفه صحیح، دریافت مجوزها، برآورد هزینه‌ها و پیگیری مستمر پرونده می‌تواند ریسک توقف طولانی کالا در گمرک را به میزان زیادی کاهش دهد.

اگر قصد واردات کالا دارید، بهتر است فرآیند ترخیص را از قبل از رسیدن محموله به مرز برنامه‌ریزی کنید، نه بعد از آن.

مجموعه سیرانی در زمینه واردات، صادرات، امور گمرکی و ترخیص کالا آماده ارائه مشاوره و همراهی در مراحل مختلف تجارت بین‌المللی است.